Cảm ơn bạn đã đến đây, hy vọng ByeCare sẽ hữu ích với bạn!
dạy con kiểu Do Thái

7 điều quý giá trong cách dạy con kiểu Do Thái

Chúng ta đã không còn lạ gì với các thông tin về mức độ thông minh và những thành tựu vượt lên cả nhân loại mà người Do Thái đạt được, với hơn 50% tỉ lệ dân số có sự đóng góp to lớn cho sự tiến bộ của loài người. 

Vậy chắc chắn, cách dạy con kiểu Do Thái cũng là một trong những yếu tố quan trọng cấu thành nên một dân tộc có sự đột phá năng lực như thế. 

Và dĩ nhiên, sau nhiều công trình nghiên cứu về dân tộc này, chúng ta cùng xem có gì hay trong những phương cách người Do Thái dạy con có thể áp dụng để cải thiện năng lực cho con cái chúng ta?

Dạy con kiểu Do Thái – Họ bắt đầu từ những điều đơn giản

Với những gì họ đã làm được, có thể ta nghĩ là họ hẳn dạy con theo cách thần bí cao siêu lắm.

Nhưng không, những điều vĩ đại cấu thành từ những hành động nhỏ, và hành động đó với trẻ em Do Thái là: “Làm việc nhà!”

bat-dau-tu-nhung-viec-don-gian
Những việc đơn giản vừa sức là sự làm quen phù hợp với độ tuổi của bé

Có thể bạn sẽ cảm thấy thú vị ở điểm này, và chợt nghĩ rằng: “Con nít mà dọn nhà cái gì, nó phá ra thêm thì có…”

Vâng và suy nghĩ này chính là lý do khiến con cái chúng ta rơi vào phần còn lại của thế giới so với con của họ.

Các phụ huynh của họ luôn quan niệm rằng: “Phải cho nó sinh tồn được dù không có mình, thì mới tạo nền tảng cho nó phát triển những thứ khác.”

Nghe có vẻ ghê gớm nhỉ, chỉ là làm việc nhà thôi mà?

Vâng chỉ là việc nhà thôi, nhưng đa phần các phụ huynh ở nước ta sẽ có các xu hướng sau:

  • Ngại cho con làm vì sợ nó phá thêm ra và cuối cùng mình phải dọn!
  • Nhà bếp là nơi nguy hiểm (dao, lửa, nước sôi, vật nhọn sắc,…)
  • “Đi lấy vở học bài liền cho mẹ” (việc học là trên hết, những thứ còn lại không quan trọng)

Và điều này, vô tình gây ra những hệ lụy sau:

Hạn chế tính tò mò của con:

Trẻ con là lứa tuổi có mức độ tò mò cao nhất, nếu liên tục bị kiềm hãm, ngày qua ngày sẽ khiến tâm thức đứa trẻ bị “sợ” và “ngại”, không dám mày mò gì mới.

Và điều này vô hình chung hình thành nên một thói quen xấu cho sự phát triển sau này của con, khiến chúng dần dần hình thành lớp vỏ an toàn của mình.

Càng nguy hiểm hơn trong thời đại công nghệ hiện nay, thứ mà con tìm đến để thỏa mãn tính khám phá bị kiềm hãm đó chính là công nghệ. “Ủa nó mày mò công nghệ cũng tốt mà?”.

Dĩ nhiên, nếu nó phá tan tành cái điện thoại của bạn ra và khám phá được điều gì thú vị thì cũng đáng, nhưng đa phần hiện nay con trẻ chỉ ôm ấp các thiết bị công nghệ của bạn theo cách sẽ tạo ra một thế hệ cận thị và mất kết nối thế giới thực nhiều hơn… thật đáng sợ!

Con cũng sẽ bị hạn chế năng lực: 

Làm ít biết ít phát triển ít“, đây là nguyên tắc phát triển cơ bản mà nó đúng cho mọi lứa tuổi chứ không riêng gì con trẻ.

Một suy nghĩ hạn chế và vô cùng nguy hiểm của chúng ta đó là luôn nghĩ rằng: “nó còn nhỏ mà, để lớn chút rồi dạy cũng chưa muộn”. 

Vậy nhưng, không quan trọng là con bạn bao nhiêu tuổi, quan trọng là bạn có giao đúng việc, tạo đúng môi trường cho con phát triển hay không thôi.

Chỉ khi chúng ta tập được cho bé khả năng giải quyết vấn đề nhỏ, tư duy của chúng mới phát triển để tự tìm cách giải quyết vấn đề lớn hơn về sau.

Con không hiểu được sự vất vả của bố mẹ, dễ ỷ lại:

Tính ỷ lại và có chút “khó ưa” của trẻ phần lớn đến từ sự thiếu kết nối và thấu hiểu nhau giữa chúng và bố mẹ mình.

Những đứa trẻ này luôn có suy nghĩ “mình chẳng có việc gì ngoài việc chơi và học, mọi thứ cứ kêu mẹ gọi bố”.

Điều này trong ngắn hạn thì tác hại gây ra tính ý lại và dựa dẫm, về dài hạn thì khiến đứa trẻ sợ sệt những điều mới lạ và không dám bước ra khỏi vùng an toàn của mình, đến độ tuổi trưởng thành thì tạo ra một thế hệ thiếu tự lập cao, hay trong giới trẻ còn lan truyền nhau cụm từ là “thế hệ ăn bám”.

Có vậy mới hiểu, việc đầu tư tìm hiểu và áp dụng các hình thức giáo dục trẻ đúng cách từ thuở nằm nôi quan trọng và ảnh hưởng “khủng khiếp” đến “vị thế của con trên trường quốc tế “sau này như thế nào…

“Biết là vậy, nhưng chúng tôi còn trăm công ngàn việc, không thể chăm con cả ngày”

tôi quá bận, không có thời gian chăm con
Công việc là thứ khiến ta đắn đo nhất khi muốn dành thời gian cho con

Đây là 1 trong số những lý do được đưa ra nhiều nhất. Thật ra cũng có lý, chúng ta còn đủ thứ việc cơ mà.

Nhưng khoan đã,…. bạn có thấy câu này quen quen không, không chỉ trong việc chơi cùng con, mà cả trong công việc của mình, chúng ta thường lấy lý do mình bận thứ này thứ kia, hết việc A đến việc B để dễ dàng gạt bỏ một thứ gì đó.

Rất ít người, (và họ thật sự là những người cha người mẹ tuyệt vời), rất ít người có thể sắp xếp công việc một cách hiệu quả để có thời gian dạy dỗ con em của mình một cách thông minh. 

Và đa phần, như một thói quen, chúng ta lại phó thác chúng cho sự điều khiển của công nghệ…

Dĩ nhiên nói như vậy không phải vì chúng ta thiếu trách nhiệm với con của mình, ai mà chẳng muốn con cái chúng ta có được môi trường giáo dục tốt nhất.

Nhưng quan trọng là chúng ta còn thiếu một chút xíu, một chút xíu các phương cách dạy con thông minh và tiên tiến, phù hợp với thời đại công nghệ hiện nay!

Vậy cách dạy con kiểu Do Thái có gì hay?

Nãy giờ đi sâu vào nước ta hơi nhiều, giờ quay lại để coi một số cách người Do Thái giải quyết những khuất mắc mình đã đề cập ở trên thử xem nào:

Con cũng có nhiệm vụ của mình

Cách dạy con kiểu Do Thái không bao giờ áp đặt lối tư duy “Con chỉ có việc học và học”, mỗi đứa trẻ là thành viên của gia đình thì cũng cần được giao việc gia đình, miễn là vừa sức với khả năng của con.

Việc áp đặt suy nghĩ  “con chỉ phải học, mọi thứ còn lại để bố mẹ lo” sẽ khiến đứa trẻ sau này lớn lên hình thành lối tư duy hạn chế và chỉ biết lo việc của mình, không sẵn sàng chia sẻ với người khác, giảm tính hợp tác trong đội nhóm của con.

Thay vào đó, họ luôn dành thời gian ngồi xem xét và lựa chọn những công việc phù hợp với lứa tuổi của con (quét nhà, lau bàn, tưới cây, sắp xếp giường chiếu, đặt đồ chơi đúng chỗ,…) và chỉ dẫn con làm từng bước một, khi đã quen dần thì chỉ việc nhắc nhở nhẹ, bé sẽ tự biết phải làm gì.

con cũng có việc của con
Hãy để con được tận hưởng niềm vui làm những việc hợp tuổi vừa sức mình

Trong quá trình làm nhiệm vụ của mình, chúng ta sẽ ngạc nhiên vì những khám phá nhỏ thú vị và những câu hỏi ngây thơ của trẻ, để thấy rằng độ tò mò và độ ham muốn học hỏi của bé lớn chừng nào. 

Và khi bé đã quen với những công việc nhỏ, chúng ta sẽ có những điều chỉnh phù hợp để bé giúp được bố mẹ nhiều hơn, học hỏi nhiều hơn và kết nối với bố mẹ tốt hơn, tâm thái tích cực của bé sẽ được nuôi dưỡng đều đặn theo sự trưởng thành của độ tuổi.

Đừng ngại cho con khám phá, dù là vấy bẩn, bày bừa

Một nỗi quan ngại có lẽ là chung của hầu hết các bậc cha mẹ là rất ngại khi con mình “phá” tan tành mọi thứ và để lại một bãi “chiến trường” từ đồ đạc chúng chơi cho đến quần áo chúng mặc.

Nhưng như chúng ta đã cùng tìm hiểu ở trên, nếu bạn đã dạy được cho con cách tự thấu hiểu các nhiệm vụ nhỏ của mình, thì giờ nếu bạn ngăn chúng “phá”, thì thật sự là một bước hạn chế cực kỳ cho sự phát triển tự nhiên của con bạn. 

hãy để con tự sức khám phá
Thỏa sức tìm tòi sẽ kích thích sự phát triển tính sáng tạo của con

Thay vào đó, hãy để cho con tự nhiên nhất có thể, dĩ nhiên phải trong tầm kiểm soát của bạn, kiểm soát ở đây nghĩa là bạn phải có sự trông chừng nhất định để con không đụng vào những thứ, vật nguy hiểm như vật sắc nhọn hay ổ cắm điện,…

Tốt nhất là trước khi cho bé chơi bạn nên đảm bảo những thứ này không còn trong tầm mắt của mình trước khi bạn rời đi làm việc gì đó.

Tin tưởng và động viên con

Ở mọi độ tuổi, chúng ta làm gì cũng đều mong nhận được sự tin tưởng, công nhận và khuyến khích của mọi người xung quanh, đặc biệt là những người ta thương yêu.

Và ở độ tuổi của con bạn thì điều này càng ảnh hưởng sâu sắc đến bé hơn nữa…

luôn tin tưởng và động viên con
Sự tin tưởng của bố mẹ luôn là nguồn động viên lớn nhất cho con

Thời gian đầu cho bé làm những việc nhỏ của mình, có thể bạn phải chỉnh chút nhiều để bé tập quen dần, nhưng chỉ cần sau vài lần như vậy, hãy để bé tự làm và việc của chúng ta là yên tâm làm việc của mình, không cần thiết phải ngồi giám sát và chỉnh từng li từng chút một nữa.

Điều đó thể hiện với con bạn rằng “Bố/mẹ tin con sẽ làm tốt, con đã làm tốt nhiều lần rồi mà!”.

Và còn gì tuyệt vời với con bạn hơn khi chúng thấy được ánh mắt vui vẻ và tự hào của bố mẹ khi nhìn vào thành quả dù là nhỏ bé của mình…

Đồng thời, những lời khen nhẹ và động viên đúng lúc sẽ là tín hiệu báo cho bé rằng việc A bé làm là đúng, việc B là cần cải thiện và việc C là phải sửa ngay.

Những điều này sẽ dần hình thành và vạch ra một lộ trình trong tâm thức của bé để bé có những cảm nhận đúng đắn về hành động của mình và góp nền tảng xây dựng những thói quen tốt về sau.

Một trong những điểm mạnh nhất của cách dạy con kiểu Do Thái – Khuyến khích con tính tự lập 

“Tự lập gì giờ này, còn hơi sớm!”

Vâng chính mình cũng hơi bất ngờ khi đọc được thông tin này về các đứa con của các gia đình Do Thái, nhưng thật sự chúng ta chỉ cảm thấy như vậy khi nghĩ về cụm từ “tự lập” theo kiểu “lớn lao”, “vĩ đại”.

Nhưng một lần nữa, mình cũng hiểu ra khi sự vĩ đại lại bắt nguồn từ những điều đơn giản:

cho con được tự mình khám phá thế giới
nới rộng vòng tay che chở con một chút, để con có góc nhìn rộng hơn

Thật ra khi chúng ta dạy được con mình tự làm những việc nhẹ nhàng trong gia đình hợp với lứa tuổi của chúng, vốn dĩ tính tự lập đã bắt đầu được hình thành.

Và khi bé càng ngày càng tự làm được nhiều thứ, chẳng tội gì bạn phải ngồi dỗ từng muỗng cơm muỗng cháo và loay hoay tìm kiếm phim hoạt hình nào để “dụ” bé ăn qua bữa.

Bạn biết về nữ ca sĩ Đông Nhi chứ? Cô ấy đã từng là một cô bé tự mình ngồi ăn và không làm phiền đến bất cứ ai từ khi chỉ mới 4-5 tuổi đấy.

Đúng là thói quen tốt được rèn từ nhỏ sẽ kéo chuỗi đến sự tiến bộ liên tục của trẻ về sau nhỉ!

Và cuối cùng, một lần nữa mình muốn đề cập đến một quan điểm vô cùng quan trọng: “Sự vĩ đại đến từ chính những điều đơn giản”. 

Dân tộc Do Thái họ vĩ đại tầm thế giới, không có nghĩa là cách họ giáo dục thế hệ trẻ của mình cũng là tầm bí kíp siêu sao.

Nó đơn giản chỉ đến từ cách họ chỉnh chút con mình ở những việc đơn giản hằng ngày.

À thêm một điều nữa, cũng không bất ngờ khi theo mình tìm hiểu được thì giáo dục Do Thái được xếp vào loại những hệ thống giáo dục áp dụng mô hình giáo dục STEM hiệu quả nhất thế giới để tạo ra những đứa trẻ vươn lên dẫn đầu những ngành công nghiệp sau này.

Và bạn biết không, những điều ở trên là các nhân tố tiền đề để thúc đẩy sự phát triển cho EQ (trí thông minh cảm xúc) của một con người.

Đó là một trong những lợi thế cạnh tranh cốt lõi về sau cho con em chúng ta trong bối cảnh cuộc sống phát triển như hiện nay.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.